Sessiz İhmal: Ebeveyn Telefondaysa Çocuk "Görünmez" Oluyor!

Sessiz İhmal: Ebeveyn Telefondaysa Çocuk "Görünmez" Oluyor!

2026 yılında yapılan psikolojik araştırmalar, ebeveynlerin çocuklarının yanındayken ekranla meşgul olmalarının çocukta "derin bir terk edilmişlik hissi" yarattığını kanıtladı. Uzmanlar, ekran başında geçen her dakikanın, çocuğun özgüveninde kalıcı hasarlar bıraktığı konusunda uyarıyor.

Haber Merkezi / 19 Ocak 2026 – Modern çağın yeni salgını "Parental Phubbing" (Ebeveynin ekran bağımlılığı nedeniyle çocuğu ihmal etmesi), çocuk psikolojisinde telafisi güç yaralar açıyor. 2026'nın başında yayımlanan meta-analiz sonuçlarına göre, anne veya babası ekranla meşgul olan çocuklar, kendilerini sadece "ihmal edilmiş" değil, aynı zamanda "değersiz ve görünmez" hissediyor.

1. "Phubbing" Nedir? Çocuk Üzerindeki Yıkıcı Etkisi

Phubbing, birinin sosyal bir ortamda karşısındakiyle ilgilenmek yerine telefonuyla ilgilenmesi anlamına geliyor. Ebeveyn-çocuk ilişkisinde bu durum şu sonuçları doğuruyor:

• Duygusal Tepkisizlik: Ebeveyn ekrana kilitlendiÄŸinde, çocuÄŸun duygusal sinyallerine (gülümseme, soru sorma, aÄŸlama) geç veya hiç tepki vermiyor.
• Görünmezlik Hissi: Çocuk, en sevdiÄŸi kiÅŸilerin dikkatini çekmek için teknolojiyle yarışmak zorunda kalıyor. Bu yarışta yenildiÄŸini hissettiÄŸinde ise içine kapanıyor.
• Davranış Bozuklukları: Dikkat çekemeyen çocuklar, görünür olmak için öfke nöbetleri veya saldırgan davranışlar sergilemeye baÅŸlıyor.

2. 2026 Verileri: Türkiye’de Tablo Endişe Verici

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve bağımsız araştırma şirketlerinin Ocak 2026 raporlarına göre:

• Ekran Süresi: Türkiye'de ebeveynlerin günlük ortalama ekran süresi 5,5 saate yükseldi. Bu sürenin önemli bir kısmı, çocuklarla bir aradayken (akÅŸam yemeÄŸi, oyun vakti) gerçekleÅŸiyor.
• Özgüven Kaybı: Ebeveynleri "yüksek phubbing" sergileyen çocukların öz-saygı (self-concept) puanları, akranlarına göre %20 daha düşük seyrediyor.
• Dijital Kaçış: Anne ve babasından beklediÄŸi ilgiyi göremeyen her 4 çocuktan 3'ü, teselliyi kendi ekranlarında (sosyal medya ve oyunlar) arıyor.

3. "Duygusal Kıtlık" Akademik Başarıyı da Vuruyor

Sinirbilimciler, ebeveynle kurulan yüz yüze etkileşimin beyin gelişimi için kritik olduğunu vurguluyor:

• Dil GeliÅŸimi: 0-6 yaÅŸ grubunda ebeveynin telefonla ilgilenmesi, karşılıklı konuÅŸma sıklığını azalttığı için dil geliÅŸimini geciktiriyor.
• Okul BaÅŸarısı: Evde "görünmez" hisseden çocukların okulda odaklanma sorunu yaÅŸama ihtimali %30 daha fazla. 2025-2026 eÄŸitim döneminde öğretmenler, "sosyal geri çekilme" yaÅŸayan öğrenci sayısında belirgin bir artış raporladı.

4. Çözüm: "Dijital Detoks" Saatleri

Uzmanlar, 2026 yılı ebeveynlik rehberlerinde şu basit ama etkili kuralları öneriyor:

• Telefonsuz Bölge: Yemek masası ve yatak odası "teknolojiden arındırılmış alan" ilan edilmeli.
• Göz Teması Kuralı: Çocuk bir ÅŸey anlattığında telefon bırakılmalı ve mutlaka göz teması kurulmalı.
• Bilinçli Kullanım: ÇocuÄŸun yanında telefon kullanılacaksa, bunun nedeni açıklanmalı ("Åžu an iÅŸ için bir mesaj atmam gerekiyor, 2 dakika sonra seninleyim" gibi).

onkhaber.com Analizi: Bir çocuğun en büyük ihtiyacı oyuncak veya tablet değil, fark edilmektir. Ekrana her baktığımızda, çocuğumuzun dünyasından bir parça eksiltiyoruz. Onların "görünmez" hissettiği bir evde, teknoloji sadece bir araç değil, bir duvardır.