Okulda Karın Ağrısı, Evde Huzursuzluk: Çocuklarda "Gizli" Laktoz İntoleransına Dikkat!

Okulda Karın Ağrısı, Evde Huzursuzluk: Çocuklarda "Gizli" Laktoz İntoleransına Dikkat!

Çocuğunuz süt içtikten saatler sonra karın ağrısı çekiyor, okulda odaklanma sorunu yaşıyor veya sürekli yorgun mu hissediyor? Uzmanlar uyarıyor: Klasik belirti vermeyen "gizli laktoz intoleransı", çocukların okul başarısını ve gelişimini sessizce tehdit ediyor.

Haber Merkezi / 14 Ocak 2026 – Çocuk sağlığında son yılların en çok tartışılan konularından biri olan laktoz intoleransı, 2026 yılı itibarıyla yeni bir boyut kazandı. Yapılan araştırmalar, Türkiye’de çocukların yaklaşık %70-80’inde değişen oranlarda laktoz duyarlılığı olduğunu gösterirken, vakaların büyük bir kısmının "gizli" seyretmesi teşhisi zorlaştırıyor.

1. Gizli Belirtiler: Sadece Gaz ve İshal Değil!

Klasik laktoz intoleransı ishal ve şiddetli gaz ile kendini belli ederken, "gizli" vakalarda tablo çok daha karmaşıktır. Uzmanlar şu "atipik" belirtilere dikkat çekiyor:

• Dikkat Dağınıklığı ve Huzursuzluk: Sindirilemeyen laktozun bağırsakta yarattığı rahatsızlık, çocukta kronik huzursuzluğa ve derste odaklanma güçlüğüne yol açıyor.
• Yemek Sonrası Yorgunluk: Vücut, sindiremediği şekerle mücadele ederken çocuğun enerjisini tüketiyor.
• Kronik Karın Ağrısı: Okul sabahları görülen "geçmeyen karın ağrıları" genellikle psikolojik sanılsa da altında laktoz yatabiliyor.
• Büyüme Duraklaması: Tedavi edilmeyen vakalarda demir ve D vitamini eksikliği ile kilo alımında yavaşlama görülüyor.

2. Teşhis İçin 2026’nın "Altın Standartları"

Eskiden sadece diyetten çıkarma yöntemi kullanılırken, bugün modern laboratuvarlarda hızlı ve kesin sonuçlar alınabiliyor:

• Hidrojen Nefes Testi: 2026’nın en popüler yöntemi. Çocuk bir miktar laktozlu sıvı içiyor ve nefesindeki hidrojen gazı seviyesi ölçülüyor. (20 ppm üzeri pozitif kabul ediliyor).
• Dışkı Asit Testi: Özellikle konuşamayan bebek ve küçük çocuklarda dışkının asitlik derecesine bakılarak "sindirim hatası" tespit ediliyor.
• Genetik Testler: Doğuştan gelen veya yaşa bağlı gelişecek olan intolerans riskini önceden belirliyor.

3. Gizli Laktoz Nelerde Var? (Etiket Okuma Rehberi)

Laktoz sadece sütte bulunmuyor. İşlenmiş gıdalarda "gizli" bir şekilde karşımıza çıkabiliyor:

• Hazır gıdalar: Bazı bisküviler, çikolatalar ve hazır çorbalar.
• İlaçlar: Bazı tablet ilaçların dolgu maddesi olarak laktoz kullanılır.
• İşlenmiş etler: Bazı sosis ve salam türlerinde yapılandırıcı olarak bulunabilir.

4. Ebeveynlere 2026 Tavsiyeleri: "Tamamen Kesmeyin, Yönetin"

Uzmanlar, kalsiyum eksikliğine yol açmamak için süt ürünlerini tamamen kesmek yerine şu adımları öneriyor:

1. Laktozsuz Ürünler: Modern marketlerde her türlü ürünün (peynir, yoğurt, süt) laktozsuz versiyonu mevcut.
2. Fermantasyonun Gücü: Yoğurt ve kefirdeki bakteriler laktozun bir kısmını parçaladığı için çocuklar tarafından daha kolay tolere edilebilir.
3. Laktaz Enzim Takviyeleri: Doktor kontrolünde, süt ürünleri tüketmeden hemen önce alınan damla veya tabletler sindirime yardımcı oluyor.

onkhaber.com Analizi: Eğer çocuğunuz süt ürünlerini reddediyorsa, bunu sadece "huysuzluk" olarak görmeyin. Vücudu ona bir sinyal veriyor olabilir. Gizli intolerans, doğru beslenme yönetimiyle bir engel olmaktan çıkıp sağlıklı bir gelişime dönüşebilir.