Dijital Karantina Dönemi: Avusturya’dan Çocuklar İçin Radikal Sosyal Medya Hamlesi!

Dijital Karantina Dönemi: Avusturya’dan Çocuklar İçin Radikal Sosyal Medya Hamlesi!

Avrupa genelinde yükselen "çevrimiçi çocuk güvenliği" dalgasına Avusturya da katılıyor. Viyana hükümeti, 14 yaşın altındaki çocukların sosyal medya kullanımını tamamen yasaklayacak yasal düzenlemeyi parlamentoya sunmaya hazırlanıyor. 2026 yılı itibarıyla dünya genelinde 13-17 yaş arası gençlerin %95'inin sosyal medyada günde ortalama 4,8 saat geçirdiği verileri üzerine harekete geçen hükümet, ihlal durumunda teknoloji devlerine yıllık cirolarının %4'üne kadar ceza kesilmesini öngörüyor.

HABER MERKEZİ – Dijital platformların çocukların ruh sağlığı ve gelişimi üzerindeki olumsuz etkileri, devletleri sert önlemler almaya zorluyor. Avustralya ve Fransa’nın ardından Avusturya da, çocukların "algoritmaların insafına bırakılamayacağı" gerekçesiyle 14 yaş altı sosyal medya yasağını gündeme taşıdı. 27 Ocak 2026 itibarıyla detayları netleşen tasarı, teknoloji dünyasında "yeni bir dönemin başlangıcı" olarak nitelendiriliyor.

Avusturya’nın Planı: Kimlik Doğrulama Şartı Geliyor

Avusturya Dijitalleşme ve Ekonomi Bakanlığı tarafından hazırlanan tasarıya göre; Instagram, TikTok ve Snapchat gibi platformlara girişlerde "sıkı yaş doğrulama" sistemleri zorunlu kılınacak:

• Kimlik Onayı: Kullanıcıların yaşını kanıtlamak için resmi kimlik belgelerini veya biyometrik verilerini sisteme tanımlaması gerekecek.
• Ebeveyn Denetimi: 14-16 yaÅŸ arası gençler için ise ebeveyn onayı ÅŸartı getirilecek.
• Ağır Cezalar: YasaÄŸa uymayan veya yaÅŸ doÄŸrulama sistemini kurmayan platformlar, Avrupa BirliÄŸi Dijital Hizmetler Yasası (DSA) ile uyumlu olarak milyarlarca Euro’luk tazminatlarla karşı karşıya kalacak.

Küresel Tablo: "Ekran Bağımlılığı" Alarm Veriyor

Dünya genelinde 2026 yılı verileri, çocukların dijital dünyadaki savunmasızlığını rakamlarla kanıtlıyor:

• Süre Rekoru: Küresel çapta 12 yaÅŸ altı çocukların sosyal medyada geçirdiÄŸi süre, son iki yılda %22 artış gösterdi.
• Ruh SaÄŸlığı: Dünya SaÄŸlık Örgütü (DSÖ), aşırı sosyal medya kullanımının çocuklarda uyku bozukluÄŸu, anksiyete ve dikkat eksikliÄŸi riskini %40 artırdığını raporladı.
• DiÄŸer Ãœlkeler: Avustralya 16 yaÅŸ altı için yasağı yasalaÅŸtırırken, ABD’nin bazı eyaletlerinde "gece saatlerinde sosyal medya kısıtlaması" uygulamasına geçildi.

Türkiye'deki Durum: "Dijital Obezite" Riski

Türkiye, sosyal medya kullanım süresinde dünya ortalamasının üzerinde yer alıyor. Ülkemizdeki güncel verilere göre:

• BaÅŸlangıç Yaşı: Türkiye’de çocukların sosyal medya ile tanışma yaşı ortalama 9’a kadar düşmüş durumda.
• Kullanım Oranı: TÜİK’in 2025 sonu verilerine göre, 6-15 yaÅŸ grubundaki çocukların %82’si interneti düzenli kullanırken, bunların yarısından fazlası en az bir sosyal medya platformunda aktif.
• Yasal Hazırlık: Türkiye’de de Bilgi Teknolojileri ve Ä°letiÅŸim Kurumu (BTK) ve Aile Bakanlığı koordinesinde, çocukların zararlı içeriklerden korunması için "Dijital Koruma Kalkanı" projesi üzerinde çalışmalar sürüyor.

Uzmanlar Bölündü: Çözüm Yasak Mı, Eğitim Mi?

Viyana Üniversitesi’nden pedagoglar, yasağın çocukları siber zorbalıktan koruyacağını savunurken; bazı teknoloji uzmanları, çocukların bu yasakları "VPN" gibi yöntemlerle aşabileceğine ve asıl çözümün "dijital okuryazarlık" eğitimi olduğuna dikkat çekiyor.

Avusturya’daki bu tasarının yasalaşması halinde, diğer Avrupa ülkelerinin de benzer kararları hızla yürürlüğe koyması bekleniyor.